22.4.10

ΕΝΔΥΕΣΘAI



Μουσείο Μπενάκη, Κτήριο οδού Πειραιώς

24 Μαρτίου – 23 Μαΐου 2010

Η συλλογή

Το Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα διοργανώνει την άνοιξη του 2010 έκθεση με τίτλο: «Ενδύεσθαι. Για ένα Μουσείο Πολιτισμού του Ενδύματος». Η έκθεση βασίζεται στην ενδυματολογική συλλογή του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος «Βασίλειος Παπαντωνίου». Η συλλογή αυτή, προϊόν της συλλεκτικής φιλοσοφίας της προέδρου του Ιδρύματος ενδυματολόγου Ιωάννας Παπαντωνίου, αποτελείται από μεγάλο αριθμό μουσειακών ενδυμάτων από τον 18ο έως τον 21ο αιώνα και καλύπτει όλη αυτή την περίοδο της εξέλιξης της μόδας στην Ευρώπη. Με το εύρος των αντικειμένων που περιλαμβάνει, η συλλογή σκιαγραφεί τους διαφορετικούς ενδυματολογικούς κώδικες που επικράτησαν το χρονικό αυτό διάστημα στον δυτικό κόσμο, ενώ, ταυτόχρονα, προεκτείνεται και σε πολιτισμούς άλλων ηπείρων. Στη συλλογή συμπεριλαμβάνονται αριστουργήματα σχεδιαστών παγκόσμιας εμβέλειας, όπως των Mariano Fortuny, Paul Poiret, Jeanne Lanvin, Christian Dior, Jean-Paul Gaultier, John Galliano κ.ά., αλλά και Ελλήνων σχεδιαστών με διεθνή ακτινοβολία, όπως των Γιάννη Ευαγγελίδη, Jean Dessès, James Galanos, George Stavropoulos, Γιάννη Τσεκλένη, Σοφίας Κοκοσαλάκη κ.ά.

Από τη σωματογραφία στο «μη φορέσιμο»

Με βάση την ενδυματολογική έρευνα, η έκθεση καλεί τον επισκέπτη να ακολουθήσει μια διαδρομή που ξεκινά από τα πτυχωτά τυλιχτά ενδύματα της αρχαιότητας και καταλήγει στην υπερβολή του «μη φορέσιμου», στη λειτουργία δηλαδή του ενδύματος ως έργο τέχνης, έτσι όπως εμφανίζεται στις επιδείξεις μόδας των πιο εμπνευσμένων σχεδιαστών της εποχής μας. Ενδιάμεσοι σταθμοί, μεταξύ άλλων, η ρωμαϊκή τουνίκα όταν το κομμάτι ύφασμα που τυλιγόταν γύρω από το σώμα για να σχηματίσει τον πέπλο της αρχαιότητας κόπηκε στο κέντρο, για να περάσει το κεφάλι, και κρεμάστηκε ελεύθερα από τους ώμους καθώς και οι χιλιάδες δρόμοι που ανοίχτηκαν από τη στιγμή εκείνη στην κοπή, και τελικά στη σύνθεση ενδυμάτων με περισσότερα του ενός κομμάτια υφάσματος. Διευρύνοντας ακόμα περισσότερο αυτή τη διαδρομή και προσπαθώντας τελικά, μέσα από το ένδυμα, να αναδείξει τη σχέση του ανθρώπου με το σώμα και την εικόνα του, η έκθεση ξεκινά από τη σωματογραφία των πρωτόγονων κοινωνιών και καταλήγει στο body painting και στο τατουάζ της εποχής μας. Πρόκειται για πρακτικές σημασιολογικά τόσο πλούσιες όσο και το ένδυμα, εφόσον θέτουν τα ίδια ερωτήματα και επιδέχονται παρόμοιες ερμηνείες: πώς εξηγείται τελικά η ανάγκη του ανθρώπου να διακοσμήσει το δέρμα του και να ντυθεί; είναι μαγεία, προστασία ή τέχνη; ατομική ή κοινωνική έκφραση; δήλωση συγκεκριμένης ταυτότητας; ένταξη στην κοινότητα ή διάκριση από αυτήν;

Οργάνωση της έκθεσης - Ενότητες

Σωματογραφεία

Αρχαιοελληνικό ένδυμα

Κοπτικά ενδύματα

Βυζαντινά – μεσαιωνικά ενδύματα

Αναγεννησιακό ένδυμα

Ευρωπαϊκή μόδα του 18ου αιώνα

Δυτική μόδα του 1800

Δυτική μόδα του 1860-1890

Δυτική μόδα του 1900

Δυτική μόδα του 1910-1930

Δυτική μόδα του 1940- 2010

Παράλληλα με αυτή τη ραχοκοκαλιά της έκθεσης θα αναπτύσσεται μια σειρά από μικρότερες ενότητες, στις οποίες τα εκθέματα ομαδοποιούνται ανάλογα με τη χρήση τους. Οι ενότητες αυτές αποτελούν μια νύξη στην ικανότητα του ενδύματος να χαρακτηρίζει και να ενοποιεί συγκεκριμένες κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές ομάδες, να επιτελεί διαφορετικές λειτουργίες και να καλύπτει διάφορες ανάγκες. Εμπλουτίζουν το εκθεσιακό υλικό, προκαλούν με παιγνιώδη τρόπο το ενδιαφέρον του επισκέπτη, χωρίς ωστόσο να φιλοδοξούν να εξαντλήσουν το θέμα τους. Οι ενότητες αυτές είναι:

Μεταμφίεση – δρώμενα – θέατρο

Τελετουργικά ενδύματα – εκκλησιαστικά άμφια

Ενδύματα που σχετίζονται με τους σημαντικότερους σταθμούς του κύκλου της ζωής (γέννηση, παιδική ηλικία, γάμος, πένθος, κ.λπ.)

Τοπικές φορεσιές

Στρατιωτικές στολές και στολές εργασίας

Αθλητική ένδυση

Ενδύματα μιας χρήσης

Ενδύματα που χρησιμοποιούνται για τη διαμόρφωση του σώματος ή προκαλούν την παραμόρφωσή του

Εσώρουχα

Τέλος, περνώντας από το ανώνυμο στο επώνυμο, από το απρόσωπο στο προσωπικό, και με σκοπό να φωτιστεί η στενή σχέση της προσωπικότητας του ανθρώπου με τις ενδυματολογικές του επιλογές, ένας διαφορετικός εκθεσιακός χώρος είναι αφιερωμένος στις «γκαρνταρόμπες» συγκεκριμένων ατόμων.


Συντελεστές της έκθεσης

Διοργάνωση: Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα

με τη συνεργασία του Μουσείου Μπενάκη

και της Ελληνικής Εταιρείας Ενδυμασιολογίας

Επιμέλεια: Ιωάννα Παπαντωνίου

Αρχιτεκτονικός Σχεδιασμός: Σταμάτης Ζάννος


Ο κατάλογος της έκθεσης

Η έκθεση θα συνοδεύεται από εικονογραφημένη έκδοση, η οποία, πέρα από τον κατάλογο των εκθεμάτων, θα περιλαμβάνει σειρά δοκιμίων που θα εξετάζουν το ενδυματολογικό φαινόμενο από διαφορετικές οπτικές γωνίες. Στον κατάλογο θα συμβάλουν με άρθρα τους οι:

Robert Doyle, σκηνογράφος-ενδυματολόγος, ιδρυτής και διευθυντής του Τμήματος Ενδυματολογίας του Πανεπιστημίου Dalhousie, Χάλιφαξ Καναδά

Akiko Fukai, Διευθύντρια του Kyoto Costume Institute, Κυότο

Madeleine Ginsburg, πρώην επιμελήτρια της ενδυματολογικής συλλογής του Victoria & Albert Museum και σύμβουλος του Textile Museum της Zandra Rhodes, Λονδίνο

Παρή Καλαμαρά, διδάκτωρ βυζαντινής αρχαιολογίας της Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales και επιμελήτρια αρχαιοτήτων στο Υπουργείο Πολιτισμού

Σοφία Παντουβάκη, σκηνογράφος-ενδυματολόγος, διδάκτωρ σκηνογραφίας του Πανεπιστημίου των Τεχνών (University of the Arts) του Λονδίνου και διδάσκουσα στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου

Ιωάννα Παπαντωνίου, σκηνογράφος-ενδυματολόγος, πρόεδρος του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος, Ναύπλιο, επίτιμη διδάκτωρ Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ και επιμελήτρια της έκθεσης

Aileen Ribeiro, ιστορικός του ενδύματος, καθηγήτρια στο Courtauld Institute of Art, Λονδίνο

Linda Welters, καθηγήτρια και πρόεδρος του Τμήματος Υφασμάτων και Προώθησης - Σχεδιασμού Μόδας του Πανεπιστημίου του Rhode Island, ΗΠΑ


Ξ Ε Ν Α Γ Η Σ Ε Ι Σ
Σάββατο 17 Απριλίου, 12:30 μ.μ. Δάφνη Βαλέντε
Κυριακή 18 Απριλίου, 12:30 μ.μ. Γιάννης Τσεκλένης
Παρασκευή 23 Απριλίου, 7:00 μ.μ. Ιωάννα Παπαντωνίου
Σάββατο 24 Απριλίου, 12:30 μ.μ. Βάσω Κόνσολα
Κυριακή 25 Απριλίου, 12:30 μ.μ. Γιάννης Τσεκλένης
Παρασκευή 30 Απριλίου, 7:00 μ.μ. Ιωάννα Παπαντωνίου
Παρασκευή 7 Μαΐου, 7:00 μ.μ. Ιωάννα Παπαντωνίου
Σάββατο 8 Μαΐου, 12:30 μ.μ. Εριφύλλη Νικολοπούλου
Κυριακή 9 Μαΐου, 12:30 μ.μ. Εριφύλλη Νικολοπούλου
Παρασκευή 14 Μαΐου, 7:00 μ.μ. Ιωάννα Παπαντωνίου
Σάββατο 15 Μαΐου, 12:30 μ.μ. Βάσω Κόνσολα
Κυριακή 16 Μαΐου, 12:30 μ.μ. Μάρκελος Νύκτας


1 comment:

  1. Tiffany not only explored the various jewelry processes of the time, Silver Tiffanybut also branched out into new metals, such as platinum, Tiffany Jewelrywhich at the time was considered very hard to manipulate.Tiffany BraceletsIt seems to be the case that unusual colorations appealed to Tiffany, like the opal.He also preferred gemstones that were either opaque or translucent. Tiffany EarringsTurquoise, jade, carnelian, lapis, moonstones, and opals were all chosen for their ability to filter light. Tiffany NecklacesEmphasis based on color was very prevalent in his works.

    ReplyDelete